VDP-Weinbörse en meer
We rijden door een zonovergoten Rheinhessen en de wijngaarden liggen er prachtig bij. Een tapijt van vers gras, paardenbloemen en andere flora laat er geen twijfel over bestaan welk jaargetijde het is. En ook niet over dat het weer goed gaat met de wijngaarden van dit eens zo vervuilde cultuurlandschap. Doel van onze reis is de VDP-Weinbörse in Mainz, maar niet voordat we even wat sfeer op hebben gedaan in een van Duitslands spannendste wijngebieden.
'Sfeer opdoen' betekent rond rijden, foto's maken, een paar wijnboeren bezoeken, maar natuurlijk ook genieten van de betere plaatselijke gastronomie. Daartoe behoort zonder twijfel de Wöllsteiner Weinstube, in Wöllstein, een stadje in het westelijke heuvelland van Rheinhessen, dat de ietwat bovenmatige naam 'Rheinhessische Schweiz' heeft meegekregen. Dit zeer gezellige restaurant is een lokale favoriet, ook bij de wijnboeren. De keuken is eenvoudig maar smaakvol, maar je gaat hier naartoe voor de wijnkaart, die wijnen bevat van alle topproducenten van de omgeving, dus vooral van Rheinhessen en de Nahe. Zelden heb ik zoveel plezier beleefd aan twee wijnen als die avond in de Wöllsteiner Weinstube: eerst de Riesling Spätlese trocken S 2006, van Klaus-Peter Keller en daarna Bernhard Huber's Spätburgunder trocken "Alte Reben", ook uit 2006. Geschonken in het perfecte glaswerk, op ideale temperatuur, voor een spotprijs… Beide wijnen maakten trouwens een interessant punt: ware topproducenten maken hun faam altijd waar, zelfs al zijn de verwachtingen nog zo hoog. De volgende dag op de Mainzer Weinbörse ervoeren wij een nog overtuigender voorbeeld daarvan.
Mainzer Weinbörse
Het is een soort van verplicht drieluik om een goed idee te krijgen van de kwaliteit van een Duits wijnjaar: Prowein - VDP-Weinbörse - Vorverkostung Erste Lage. Prowein, hard op weg Europa's grootste en belangrijkste wijnbeurs te worden, valt eigenlijk altijd te vroeg voor de producenten, want in maart zijn bij de betere producenten hooguit de Gutsweine af en gebotteld. Het meer serieuze werk, in het geval van een VDP-producent de Orstweine en Lagenweine, valt enkel als Faßprobe te proeven, hetgeen zowel voor de producent als de bezoeker niet altijd bevredigend is. De VDP-Weinbörse -voorheen Mainzer Weinbörse- geeft al een beter beeld van een jaargang, alhoewel opvallend veel producenten besloten lijken te hebben om ook de dorpswijnen later dan gewoonlijk te bottelen. Werner Schönleber (Nahe) zei daarover dat zelfs het middelste niveau in 2009 al zoveel kracht en structuur heeft, dat de wijnen baat hebben bij een paar maanden extra lagering op de gisten. De Vorverkostung Erste Lage in Wiesbaden is een sneak preview van Duitslands droge topwijnen (de Grosse en Erste Gewächse van de VDP) en is immer een highlight van het einde van augustus, zo'n week voordat de wijnen op de markt komen.
2009
2009 was zijn roem vooruit gesneld, niet alleen in Bordeaux, maar ook in Duitsland. Reden te meer om extra kritisch te proeven. Een van de problemen met Duitsland is dat men de neiging heeft het land over een kam te scheren. Zo van, het is toch allemaal 'koel klimaat'. Maar iedereen die eens meedere Duitse wijngebieden bezocht heeft, weet dat een goed jaar voor Mosel niet per sé ook een goed jaar voor de Pfalz hoeft te zijn. Dat lijkt exact het geval van 2009: de wijnen van de noordelijk gelegen gebieden tonen zich buitengewoon krachtig én boeiend, die van de zuidelijke gebieden krachtig maar wisselvallig. Over de gehele linie lagen de suikergehaltes hoger en de zuurgraden wat lager dan normaal, hetgeen o.a. heeft geleid tot vele ontypisch droog gevinifieerde wijnen, vooral bij de Rieslings. Dat is niet verbazingwekkend, want bij een lage zuurgraad is er minder restsuiker voor balans nodig, maar basis Riesling met slechts 3 gram restsuiker heb ik zelden eerder meegemaakt.
Even kort wat meer algemene informatie over 2009. Het groeiseizoen begon gemiddeld twee weken vroeger dan normaal, maar door koele weersomstandigheden tijdens de bloei was in het algemeen de vruchtzetting wat tegenvallend. Daardoor lagen de opbrengsten lager dan normaal -en zeker veel lager dan in 2008-, maar waren de druiventrossen mooi lockerbeerig: niet te compact. Die beperkte dichtheid van de trossen maakte, samen met de ideale weersomstandigheden van september en begin oktober, dat de druiven lang konden blijven hangen, zonder dat er gevaar was op ongewenste schimmels. In veel gebieden kon men begin oktober al kerngezonde rieslingdruiven oogsten van gemiddeld meer dan 90º Oechsle, en dat voor de basiswijnen! Lastig waren wel de sterk afnemende zuurgehaltes in de Pfalz en Baden.
Highlights
Zoals gezegd, voor de noordelijke gebieden lijkt 2009 (na 2005 en 2007 wederom) een groot jaar te zijn. De wijnen van de producenten uit Mosel, Nahe en Mittelrhein zijn buitengewoon geconcentreerd, maar hebben ook voldoende zuren om verteerbaar en spannend te zijn. Zomaar wat mooie voorbeelden zijn de wijnen van Von Hövel (officieel Mosel, maar in feite natuurlijk gewoon Saar), Matthias Müller (Mittelrhein) en die van Emrich-Schönleber en Schäfer-Fröhlich (Nahe). Tim Fröhlich vertelde een interessant verhaal. Hij had in zijn thuiswijngaard Bockenauer Felseneck helemaal geen schimmel gehad; zijn zoete wijnen uit 2009 zijn in feite dan ook geen edelzoete wijnen, maar het product van gezonde, aan de stok ingedroogde druiven. Ook Rheinhessen -met bijvoorbeeld Wittmann en Wagner-Stempel- kon overtuigen, vooral door opvallend goede zuren.
Op voorhand had ik besloten weer eens extra aandacht te besteden aan de Rheingau, dat gebied met zijn enorme traditie, die kwaliteit en vernieuwing vaak lijkt dwars te zitten. Veel wijnen vallen in een eerlijke vergelijking met hun soortgenoten uit de Nahe, Pfalz of Rheinhessen gewoon tegen. Gelukkig zijn er uitzonderingen, zoals die van Josef Leitz (geweldige wijnen van de Rüdesheimer Berg, ook in 2009) en die van Spreitzer. En natuurlijk die van Weingut Robert Weil uit Kiedrich.
Wilhelm Weil
Weingut Robert Weil is een van de grote namen van de Duitse wijnbouw. Het is gevestigd in Kiedrich, waar het grote delen van de wijngaarden Klosterberg, Turmberg en Gräfenberg bezit. Hoewel dit volgens een enkeling minderwaardige terroirs zouden zijn, produceert Weil elk jaar geweldige wijnen, die wereldwijd tegen hoge prijzen worden verkocht. Het is eigendom van het Japanse drankenconcern Suntory én Herr Gutsdirektor Wilhelm Weil, een markante persoonlijkheid. Het is een zeldzaam statitge, schier stoïcijnse man, vaak met een magere, maar beminnelijke glimlach, die alles zeer goed in de gaten houdt. Prachtig was het moment waarop een van zijn zeer gedreven werknemers in zijn enthousiasme mij wat teveel van de kostbare Gräfenberg Eiswein 2009 inschonk: Weil tikte rustig maar zeer kordaat met zijn vinger de hals van het flesje omhoog, om het schenken te beëindigen. Die Eiswein, waarvoor de druiven op 19 december 2009 bij -14º C zijn geoogst, was trouwens slechts een van de hoogtepunten van een buitengewoon sterke en uitgebreide serie 2009er bij Weil. Een paar zaken werd maar weer eens duidelijk, zoals het feit dat het bij Weil echt spannend wordt vanaf het predikaat spätlese en dat Gräfenberg zijn topterroir is, hoe interessant de wijnen van vooral de 'nieuwe' Erste Lage Turmberg ook kunnen zijn. Maar vooral dat deze producent de enorm hoge verwachtingen in het hoogste 'bereik' (Auslese en hoger) eigenlijk immer waar maakt. En daarmee deze misschien wel overtreft. Wij kregen in ieder geval kippenvel van genot (en ontzag) van Weil's Riesling Beerenauslese en Trockenbeerenauslese uit de Kiedricher Gräfenberg. Godennectar, botrytiswijnen in optima forma, onverslaanbaar goed!
Franken
Eerder op de middag hadden we veel wijnen uit Franken geproefd, ook om niet alleen maar Riesling voor het glazuur te krijgen. Franken is vooral het gebied van silvaner, een druif die er overigens allang wijnen met de status van Grosses Gewächs voortbrengt (!). De wijnen van Schmitt's Kinder bewezen wederom hun klasse, dat bedrijf is erg goed bezig de laatste jaren. Een ander bedrijf dat hoge ogen gooit de laatste jaren is Weingut Zehnthof van Wolfgang en Ulrich Luckert. Ik moet toegeven dat ik de 'fuss' over zijn wijnen tot nu toe niet helemaal begreep; ik vond ze nogal érg reintönig, oftewel een beetje eendimensionaal. Maar daar denk ik sinds ons bezoek aan de tafel van Zehnthof in Mainz heel anders over. Vooral zijn twee Silvaners, en in het bijzonder de 2009 Maustal Alte Reben trocken, zijn geweldig goed en boeiend.
Overlijden Löwenstein
De sfeer onder de producenten uit Franken was trouwens zeer teneer geslagen, door het overlijden van Carl Fiedrich Prinz zu Löwenstein (tweede foto), de pas 43-jarige erfgenaam van het wijngoed Fürst Löwenstein, dat bezittingen heeft in Franken en de Rheingau. Hij was een fervent autoracer en deed onder de naam Leo Löwenstein in een Aston Martin mee aan de 24-uurs race op de Nürburgring, maar crashte tijdens de training aan de vooravond van de race. En dat wreed genoeg op bijna dezelfde plek als die waar Niki Lauda in 1976 zwaar gewond raakte. Een zeer tragisch ongeval, dat niet alleen de Duitse wijnwereld heeft geschokt. Löwenstein's karaktervolle wijnen, waaronder die uit de prachtige wijngaard Homburger Kallmuth, worden trouwens geïmporteerd door Imperial Wijnkoperij uit Den Dolder.
Lars Daniëls MV, met dank aan reisgenoot RvH.
< Stuur deze pagina door >
